Diagnoza spektrum autyzmu (ADOS-2)
Wystandaryzowane narzędzia, obserwacja i rozmowy pozwalają zrozumieć sposób funkcjonowania dziecka i jego potrzeby.
Diagnoza w kierunku spektrum autyzmu pozwala lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i zaplanować dalszą drogę - w szkole, w domu, w relacjach. Diagnozujemy w oparciu o ADOS-2, który jest światowym złotym standardem w diagnostyce autyzmu, oraz dodatkowo o Skalę Inteligencji Stanford-Binet 5.
Konsultacja kwalifikująca odbywa się bez dziecka - sami rodzice. Poniższe etapy to orientacyjny przebieg diagnozy - o dokładnych krokach poinformuje psychoterapeuta po konsultacji kwalifikującej.
Kiedy warto przyjść
- Twoje dziecko ma trudności w nawiązywaniu kontaktu z rówieśnikami lub nie szuka relacji
- Wzorce zainteresowań są bardzo wąskie, intensywne, dziecko trudno się przełącza między tematami
- Mowa rozwija się nietypowo - opóźnienie, echolalie, wycofanie z dialogu lub odwrotnie - dziecko mówi bardzo dużo na jeden temat
- Trudność z odczytywaniem emocji innych, kontaktem wzrokowym, mimiką
- Wyraźne trudności sensoryczne - dziecko reaguje silnie na dźwięki, faktury, zapachy, lub przeciwnie - szuka intensywnej stymulacji
- Rutyny i przewidywalność są bardzo ważne - zmiana planu wywołuje silny stres lub załamanie
- Diagnoza w przedszkolu, szkole lub od innego specjalisty sugeruje konieczność szczegółowej diagnostyki
- Intuicja rodzica mówi, że „coś jest inaczej" - i widzisz to od dawna
Przebieg
Wymagana pisemna zgoda obu opiekunów prawnych dziecka. Konsultacja kwalifikująca - sami rodzice, bez dziecka.
1. Konsultacja kwalifikująca (wizyta bez dziecka - sami rodzice)
70-90 min350 złPierwsze spotkanie z psychologiem-diagnostą. Wstępny wywiad o trudnościach dziecka. Diagnosta ustala, czy występują niepokojące objawy, czy istnieje potrzeba kontynuowania diagnozy i który moduł ADOS-2 będzie najwłaściwszy (jest 5 modułów dostosowanych do wieku i poziomu mowy). Przyjdź z aktualnymi opiniami z przedszkola/szkoły oraz innymi posiadanymi opiniami.
2. Wywiad rozwojowy z rodzicami (wizyta bez dziecka)
90-120 min500 złSzczegółowy wywiad rozwojowy - od ciąży, przez wczesne miesiące życia, kamienie milowe rozwojowe, aż do bieżących trudności. Rodzice otrzymują kwestionariusze do wypełnienia przez wychowawców. Na spotkanie przynieś dokumentację medyczną dziecka (jeśli posiadasz).
3. Badanie ADOS-2 (wizyta z dzieckiem)
60-120 min600 złZ perspektywy dziecka to po prostu spotkanie z osobą dorosłą - wspólna zabawa, rozmowa, proste zadania. Z perspektywy diagnosty - obserwacja zachowań społecznych, komunikacji, zabawy w określonych, kontrolowanych sytuacjach. ADOS-2 to złoty standard światowy w diagnostyce autyzmu - obiektywne narzędzie obserwacyjne.
4. Obserwacja i badanie rozwoju (wizyta z dzieckiem)
60-120 min450 złBadanie zdolności poznawczych i poziomu rozwoju intelektualnego dziecka. Wykorzystujemy m.in. Skalę Inteligencji Stanford-Binet 5. Dodatkowa obserwacja w naturalnej zabawie - sprawdzamy, jak dziecko funkcjonuje gdy zadania nie są kierowane przez dorosłego. Pozwala to zbudować pełniejszy obraz mocnych stron i obszarów do wsparcia.
4a. Dodatkowy wywiad / spotkanie z dzieckiem (opcjonalnie)
60 min250 złDla dzieci powyżej 5 roku życia czasem potrzebne jest dodatkowe spotkanie - rozmowa z dzieckiem, pogłębiona obserwacja lub doprecyzowujący wywiad z rodzicami. Konieczność tego etapu ustalamy z rodzicami po pierwszych spotkaniach.
5. Omówienie wyników z rodzicami, wydanie opinii (wizyta bez dziecka)
60 min200 złSpotkanie podsumowujące. Rodzice otrzymują pisemną opinię psychologiczną z postawionym (lub nie) rozpoznaniem zaburzenia ze spektrum autyzmu, omówieniem wyników, opisem mocnych stron dziecka oraz konkretnymi zaleceniami dla rodziny, szkoły i terapeutów. Diagnostyka różnicowa z innymi zaburzeniami i ocena ewentualnych zaburzeń współistniejących. W razie potrzeby - skierowanie do lekarza psychiatry.
Najczęściej zadawane pytania
Od jakiego wieku można diagnozować autyzm narzędziem ADOS-2?
ADOS-2 ma 5 modułów dostosowanych do wieku i poziomu mowy - od dzieci nie mówiących (od ok. 12. miesiąca) po dorosłych. Konsultacja kwalifikująca pomaga ustalić, który moduł będzie najwłaściwszy.
Co to jest ADOS-2 i dlaczego stosujemy?
ADOS-2 to wystandaryzowany obserwacyjny test diagnostyczny - światowy złoty standard. Polega na obserwacji dziecka w określonych, kontrolowanych sytuacjach społecznych. Nie jest „testem na inteligencję" - obserwuje sposób komunikacji, zabawy i kontaktu społecznego.
Jak wygląda spotkanie ADOS-2 z perspektywy dziecka?
Z perspektywy dziecka to po prostu spotkanie z osobą dorosłą, w którym wspólnie się bawią, rozmawiają lub wykonują proste zadania. Nie ma tu nic stresującego - diagnostyk prowadzi sesję w spokojnym tempie, dopasowanym do dziecka.
Ile trwa cała diagnoza?
Diagnoza składa się z 5 spotkań rozłożonych w czasie. Cały proces zazwyczaj trwa 4-8 tygodni, zależnie od dostępności terminów.
Co dostajemy po diagnozie?
Pisemną opinię psychologiczną z postawionym (lub nie) rozpoznaniem zaburzenia ze spektrum autyzmu, omówieniem wyników, opisem mocnych stron dziecka oraz konkretnymi zaleceniami dla rodziny, szkoły i terapeutów. Opinia jest honorowana przy organizacji wsparcia edukacyjnego.
Czy diagnoza autyzmu to „etykieta na całe życie"?
Diagnoza to nie etykieta - to nazwa, która pomaga zrozumieć dziecko i otoczeniu zorganizować odpowiednie wsparcie. Bez nazwy trudniej o właściwą terapię, dostosowania w szkole czy świadomość rodziny. Diagnoza nie zmienia dziecka - zmienia tylko to, jakie wsparcie może ono dostać.
Czy można zrobić diagnozę spektrum autyzmu i ADHD w jednym procesie?
Tak. Jeśli po konsultacji kwalifikującej diagnosta widzi taką potrzebę, obie diagnozy prowadzimy w jednym procesie diagnostycznym - część spotkań i wywiadów jest wspólna, więc całość jest krótsza i tańsza niż dwie osobne diagnozy. Cena łączonej diagnozy spektrum autyzmu i ADHD to 2 600 zł.
Co jeśli diagnoza wykluczy autyzm?
Często w trakcie diagnozy okazuje się, że trudności mają inne źródło - na przykład zaburzenia lękowe, ADHD, trudności sensoryczne lub specyficzne zaburzenia językowe. W każdym przypadku rodzic dostaje opis stwierdzonych trudności i rekomendacje dalszych kroków.
Gotowy zrobić pierwszy krok?
Umów konsultację kwalifikującą - to bezpieczna i niezobowiązująca rozmowa, podczas której omówimy sytuację dziecka i ustalimy, co dalej.